Fortran Hangi Programlama Diliyle Geliştirilmiştir?
Fortran Hangi Programlama Diliyle Geliştirilmiştir?
Fortran, 1950’lerin başında geliştirilen ve bilimsel hesaplamalar için tasarlanmış olan bir programlama dilidir. Adı “Formula Translation” kelimelerinin kısaltmasıdır. İlk olarak IBM 704 bilgisayarı için John Backus ve ekibi tarafından geliştirilen Fortran, o dönemdeki diğer dillerden farklı olarak matematiksel formüllerin doğrudan yazılmasına olanak tanıyordu. Bu özellik, mühendislik ve bilim alanlarında geniş bir kullanıcı kitlesi tarafından benimsenmesini sağladı.
Fortran’ın gelişimi, yalnızca bir programlama dili olarak değil, aynı zamanda bir yazılım geliştirme paradigması olarak da önemli bir dönüm noktasıdır. İlk versiyonu olan Fortran I, 1957 yılında piyasaya sürüldü ve bu, programcıların karmaşık matematiksel hesaplamaları daha hızlı ve daha verimli bir şekilde gerçekleştirmelerine olanak tanıdı. Fortran, özellikle sayısal hesaplamalar, mühendislik simülasyonları ve bilimsel araştırmalar için tercih edilen bir dil haline geldi.
Fortran’ın Temel Özellikleri
Fortran, birçok özelliği ile dikkat çeker. Bu özellikler arasında;
1. **Yüksek Seviye Dil**: Fortran, düşük seviyeli dillerin karmaşıklığını ortadan kaldırarak, kullanıcıların daha anlaşılır ve okunabilir kodlar yazmasına olanak tanır.
2. **Matematiksel Hesaplamalar için Optimizasyon**: Fortran, matematiksel ifadeleri doğal bir şekilde ifade etme yeteneği sayesinde, sayısal hesaplamalar için optimize edilmiştir. Bu, mühendislik ve bilimsel hesaplamalarda büyük bir avantaj sağlar.
3. **Geniş Kütüphane Desteği**: Fortran, bilimsel ve mühendislik hesaplamaları için geniş bir kütüphane desteği sunar. Bu kütüphaneler, kullanıcıların karmaşık işlemleri daha kolay bir şekilde gerçekleştirmelerine yardımcı olur.
4. **Performans**: Fortran, özellikle büyük veri setleri ile çalışırken yüksek performans sunar. Bu, onu süper bilgisayarlar ve yüksek performanslı hesaplama (HPC) uygulamaları için ideal bir seçim haline getirir.
5. **Gelişmiş Veri Yapıları**: Fortran, kullanıcıların karmaşık veri yapıları oluşturmasını ve yönetmesini sağlayan özelliklere sahiptir. Bu, kullanıcıların daha sofistike algoritmalar geliştirmesine olanak tanır.
Fortran’ın Tarihçesi
Fortran, 1950’lerin ortalarında IBM tarafından geliştirilmeye başlandı. John Backus liderliğindeki ekip, dilin ilk versiyonunu 1957’de tamamladı. O dönemde, programlama dilleri genellikle makine diline yakın düzeydeydi ve programcılar, karmaşık matematiksel hesaplamaları gerçekleştirmek için çok fazla zaman harcıyordu. Fortran, bu durumu değiştirdi ve programcıların daha az çaba ile daha fazla iş yapmalarını sağladı.
1966 yılında Fortran II piyasaya sürüldü ve bu sürüm, modüler programlama yetenekleri ekleyerek dilin esnekliğini artırdı. 1977’de Fortran 77, dilin en popüler sürümlerinden biri haline geldi ve birçok bilimsel ve mühendislik uygulamasında standart olarak kabul edildi.
1980’lerin sonlarında Fortran 90, dilin modernizasyonunu sağlayan önemli bir güncelleme olarak tanıtıldı. Bu sürüm, kullanıcıların daha karmaşık veri yapıları ve kontrol yapıları oluşturmasına olanak tanıdı. 1991’de Fortran 90’ın geliştirilmiş bir versiyonu olan Fortran 95 piyasaya sürüldü ve bu sürüm, dilin daha da güçlenmesini sağladı.
2003 yılında Fortran 2003, nesne yönelimli programlama özellikleri ekleyerek dili daha modern hale getirdi. Bu sürüm, Fortran’ın günümüz yazılım geliştirme ihtiyaçlarına daha iyi cevap vermesini sağladı. 2018’de ise Fortran 2018, dilin son sürümü olarak tanıtıldı ve daha fazla modern özellik ve iyileştirmelerle geldi.
Fortran’ın Kullanım Alanları
Fortran, özellikle bilimsel ve mühendislik alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Aşağıda Fortran’ın en yaygın kullanım alanlarından bazıları listelenmiştir:
1. **Hava Durumu Tahminleri**: Hava durumu modelleme ve tahminleme sistemlerinde Fortran sıkça kullanılmaktadır. Büyük veri setleri ile çalışabilme yeteneği, bu alanda onu ideal bir seçim haline getirir.
2. **Mühendislik Simülasyonları**: Yapısal analiz, akışkanlar mekaniği ve termodinamik gibi mühendislik alanlarında simülasyonlar için Fortran tercih edilmektedir.
3. **Fiziksel Bilimler**: Fizik, kimya ve biyoloji gibi alanlarda yapılan hesaplamalar ve modellemeler için Fortran kullanılmaktadır.
4. **Finans**: Finansal modelleme ve risk analizi gibi alanlarda da Fortran kullanılmaktadır. Özellikle büyük veri setleri ile yapılan hesaplamalarda performansı sayesinde tercih edilmektedir.
5. **Yüksek Performanslı Hesaplama (HPC)**: Fortran, süper bilgisayarlar ve yüksek performanslı hesaplama uygulamalarında sıklıkla kullanılmaktadır. Performansı ve verimliliği, büyük ölçekli hesaplamalar için onu ideal bir dil haline getirir.
Fortran, 1950’lerden bu yana bilimsel ve mühendislik hesaplamaları için önemli bir programlama dili olmuştur. Tarih boyunca sürekli olarak gelişmiş ve modern yazılım geliştirme ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde evrilmiştir. Fortran, güçlü matematiksel yetenekleri, yüksek performansı ve geniş kütüphane desteği ile birçok alanda kullanılmaya devam etmektedir. Gelecekte de bilimsel hesaplamalar ve mühendislik simülasyonları için önemli bir araç olmaya devam edecektir.
SSS (Sıkça Sorulan Sorular)
1. Fortran neden bu kadar popülerdir?
Fortran, matematiksel hesaplamalar için optimize edilmiş bir dil olması ve yüksek performans sunması nedeniyle bilimsel ve mühendislik alanlarında popülerdir.
2. Fortran hangi alanlarda kullanılır?
Fortran, hava durumu tahminleri, mühendislik simülasyonları, fiziksel bilimler, finans ve yüksek performanslı hesaplama gibi birçok alanda kullanılmaktadır.
3. Fortran’ın son sürümü nedir?
Fortran’ın son sürümü 2018’dir ve bu sürüm, dilin modernleşmesi için çeşitli iyileştirmeler içermektedir.
4. Fortran öğrenmek zor mu?
Fortran, diğer programlama dillerine kıyasla daha basit bir sözdizimine sahiptir, bu nedenle temel programlama bilgisine sahip olanlar için öğrenmesi genellikle kolaydır.
5. Fortran, günümüzde hala geçerli bir dil midir?
Evet, Fortran, özellikle bilimsel ve mühendislik hesaplamaları için hala yaygın olarak kullanılmakta ve geçerliliğini korumaktadır.